Trabzon’un eski mahallelerinde yaşlanan yapı stoku ve değişen nüfus yapısı, kentsel dönüşüm ihtiyacını yeniden gündeme taşıdı. Ortahisar Belediyesi, vatandaşlarla müteahhitler arasında köprü kurması ve sürecin daha düzenli ilerlemesine katkı sağlaması planlanan Kentsel Dönüşüm Ofisi için hazırlık yapıyor.
Kent merkezindeki bazı eski mahallelerde nüfus azalırken, Çukurçayır gibi yeni yapılaşmanın yoğun olduğu bölgelerde nüfus artıyor. Eski yapıların bulunduğu mahallelerden daha yeni konutların yer aldığı bölgelere yönelen Trabzonluların bu hareketi, kentteki nüfus dağılımını da değiştiriyor. Boşalan konutların önemli bölümünün kiraya verilmesi ise mahallelerin sosyal yapısında farklılaşmaya yol açıyor.
Eski mahalleler için dönüşüm modeli aranıyor
Pazarkapı, Esentepe, Yalı ve Hızırbey’de geçmiş dönemlerde gündeme gelen yapılaşma ve nüfus değişimi tartışmaları, kent merkezindeki eski mahallelerin geleceğini yeniden gündeme getirdi. Ortahisar Belediyesi, konunun birkaç mahalleyle sınırlı olmadığını değerlendirerek ilçenin farklı bölgelerinde uygulanabilecek bir dönüşüm modeli üzerinde çalışıyor.
Ortahisar Belediye Başkan Yardımcısı Cüneyit Zorlu, ilçedeki birçok mahallenin kentsel dönüşüm bakımından değerlendirilmesi gerektiğini, özellikle sahil bandındaki mahallelerin öncelikli olarak ele alınabileceğini söyledi. Belediyelerin bu alanda geçmişten gelen eksikleri bulunduğunu belirten Zorlu, yeni bir sistem kurmaya çalıştıklarını aktardı. Trabzon ve Ortahisar’daki mahallelerin dönüşüm açısından ele alınması gerektiğini ifade eden Zorlu, kentteki yapılaşma görünümüne dışarıdan gelenlerin ve turistlerin de dikkat çektiğini söyledi. Geçtiğimiz günlerde Trabzon’u ziyaret eden Avrupa Birliği büyükelçilerinin de konuya değindiğini belirtti.
Zorlu, belediye bünyesinde bir komisyon oluşturulması ihtiyacının ortaya çıktığını ve bu yönde çalışma yürütüldüğünü kaydetti. Kentsel dönüşüm konusunda İstanbul’daki ve farklı yerlerdeki uygulamalar hakkında bilgi aldıklarını belirten Zorlu, belediyenin öğrenmesi gereken konular bulunduğunu dile getirdi.
Trabzon Büyükşehir Belediyesi’nin daha önce bazı dönüşüm çalışmalarını TOKİ aracılığıyla yürüttüğünü hatırlatan Zorlu, Ortahisar Belediyesi’nin benzer ölçekte bir kurumsal desteğe sahip olmadığını söyledi. Büyükşehir’in Esentepe ve başka bölgelerde TOKİ vasıtasıyla çalışma yürüttüğünü, arsa kamulaştırması gibi süreçlerde TOKİ’nin rolüyle işlerin daha kolay ilerleyebildiğini anlattı. Ortahisar Belediyesi’nin bu tür bir destek almadığını belirten Zorlu, KİPTAŞ’tan da bilgi edinmeye çalıştıklarını ve süreci büyük ölçüde kendi imkânlarıyla araştırdıklarını ifade etti.
Ada bazında uzlaşma ve belediye koordinasyonu
Zorlu, dönüşümde öncelik verilmesi düşünülen bölgeler arasında Trabzon’un eski sahil mahallelerinin bulunduğuna dikkat çekti. Vatandaşların ada bazında bir araya gelerek belediyeye başvurmasının sürecin ilerlemesine yardımcı olabileceğini belirtti. Bazı bölgelerden teklifler geldiğini, belediye ekiplerinin bunları değerlendirdiğini aktaran Zorlu, kısa sürede bütün taleplerin başlatılmasının mümkün olmayabileceğini söyledi.
Dönüşümün küçük adalar halinde ve parça parça ilerlemesinin de önem taşıdığını kaydeden Zorlu, tekliflerin değerlendirilmekte olduğunu belirtti. Sürecin yüzde 50-60 seviyesine ulaşmasının önemli bir mesafe anlamına geleceğini ifade etti. Büyükşehir Belediyesi ile Ortahisar Belediyesi’nin birlikte hareket etmesinin dönüşüm çalışmaları açısından kritik olduğunu da vurguladı.
Zorlu’ya göre süreçteki temel meselelerden biri, vatandaşlarla müteahhitlerin beklentilerinin farklılaşması. Vatandaşların mevcut dairelerinin karşılığında kaç daire alacakları veya yeni dairelerin küçülüp küçülmeyeceği gibi sorularla karşılaştığını belirten Zorlu, bu konuların müteahhitlerle yapılacak görüşmelerde ele alınacağını söyledi. Belediyenin projeleri kendisinin yapmayacağını; alanı organize edip müteahhitlerle vatandaşları buluşturmayı ve uygulamanın müteahhitlerce yürütülmesini sağlamayı planladığını anlattı. Müteahhitlerin de projeye kendi kazançları açısından bakacağını ifade eden Zorlu, İstanbul’daki modellerin Trabzon’da da uygulanabileceğini dile getirdi.
Kentsel Dönüşüm Ofisi’nin görevleri
Ortahisar Belediyesi’nin planladığı Kentsel Dönüşüm Ofisi, daha önce kişiler üzerinden yürütülen bazı çalışmaların belediye bünyesinde kurumsal bir yapıya taşınmasını sağlayacak. Zorlu, bu yapının ilçenin farklı noktalarında uygulanabilecek ve süreci pratik hale getirecek bir sistem oluşturmasını hedeflediklerini söyledi. Vatandaşların belediyeye başvurduğunda bir ekiple görüşebilmesi, tekliflerin aktarılması ve vatandaş taleplerinin alınması planlanıyor.
Ofisin temel görevlerinden birinin vatandaşlarla müteahhitleri bir araya getirmek olacağını belirten Zorlu, teknik destek sunacak donanımlı bir ekip kurulmasının öngörüldüğünü aktardı. Müteahhitlerle görüşmelerin yürütülmesi ve gerektiğinde Büyükşehir Belediyesiyle koordinasyon sağlanması da planlanan çalışmalar arasında. Zorlu, belediye ya da ilçelerin kazanımından önce şehrin güzelleşmesinin geldiğini ifade etti.
Merkez mahallelerin yeniden canlanması hedefleniyor
Zorlu, eski mahallelerin yenilenmesinin vatandaşların kent merkezine dönmesini mümkün kılabileceğini söyledi. Dönüşümün yalnızca binaların yenilenmesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Zorlu; yeni yapılarla birlikte caddelerin, sokakların ve bölgedeki sosyal yaşamın da gelişebileceğini, böylece insanların merkezde kalmayı tercih edebileceğini dile getirdi.
Belediye çevresindeki Pazarkapı’da yer alan eski yapı stokuna da değinen Zorlu, bu konutların asansör, kalorifer, yol ve otopark gibi imkânlar bakımından eksik olduğunu söyledi. Kentsel dönüşümün bu tür sosyal ihtiyaçlara çözüm sunabileceğini ve bu nedenle öncelik taşıması gerektiğini kaydetti.
Ortahisar Belediyesi’nin hedefinin yalnızca konutları yenilemek olmadığını belirten Zorlu, Trabzon’un genel şehir görünümünü değiştirmeyi amaçladıklarını ifade etti. Şehrin sahilden bakıldığında daha iç açıcı bir görünüme kavuşması gerektiğini söyleyen Zorlu, Çağlayan Kentsel Dönüşüm Projesi’yle Trabzon’un güneyden giriş kapısını güzelleştirmeye çalıştıklarını, ancak yürütülen çalışmaların yeterli olmadığını dile getirdi.