Trabzon'un 1800'lü yıllardan bu yana kendine özgü yöntemlerle üretilen geleneksel lezzeti Trabzon dondurması, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret ile tescillendi. Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası'nın yürüttüğü başvuru sürecinin ardından 17 Eylül 2026 tarihinde onaylanan tescille beraber kentin tescilli ürün sayısı 16'ya çıktı.
Geçmişi asırlar öncesine dayanan bu ürün, Hamsiköy yaylalarından sağlanan süt ve doğal salebin harmanlanmasıyla hazırlanıyor. Gastronomi alanında şehrin öne çıkan değerleri arasında bulunan dondurmanın, alınan coğrafi işaret belgesinin ardından Ankara ve İstanbul gibi büyükşehirlerde yaygınlaştırılması ve sonrasında Avrupa pazarına taşınması amaçlanıyor.
Kentin Tescilli Ürün Sayısı Artıyor
Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Erkut Çelebi, tescilli ürün sayısının 16'ya ulaşmasından memnuniyet duyduklarını dile getirdi. Kent genelinde 4 ayrı ürün için daha coğrafi işaret çalışmalarının sürdüğünü açıklayan Çelebi, Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı iş birliğinde yürütülen proje doğrultusunda her ilçeye müstakil bir coğrafi işaretli ürün kazandırmayı hedeflediklerini kaydetti.
Alınan tescilin turizme katkı sunacağını ve ürünün dünyaya açılmasına zemin hazırlayacağını aktaran Çelebi, Trabzon dondurmasının köklü bir geçmişe sahip olduğunu vurguladı. Ürünün özellikle sade çeşidiyle öne çıktığını ancak organik meyveli türlerinin de üretildiğini anlatan Çelebi, ana maddelerin inek ya da keçi sütü, az miktarda şeker ve kaliteli salep olduğunu ifade etti. Çelebi, salebin kalitesinin lezzeti doğrudan belirlediğine işaret ederek, Türkiye'de Maraş ve dünyada Roma dondurmasının ardından Trabzon adının da üçüncü bir şehir markası olarak konumlanacağına inandığını belirtti.
Hamsiköy Sütü ve Akçaabat'ın Tarihi Yöntemleri
Lokma Tatlı Dünyası Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Aktürk, kentteki dondurma geçmişinin 1800'lü yıllara uzandığını anımsattı. Eski dönemlerde Akçaabat bölgesinde kar kuyularından temin edilen karla dondurmaların soğutulduğunu ve teknolojinin gelişmesiyle soğutucuların devreye girdiğini aktaran Aktürk, üretimin bu sayede yaygınlık kazandığını paylaştı.
Coğrafi işaret tescili alan dondurmanın Hamsiköy bölgesindeki yaylalardan temin edilen sütlerle hazırlandığını belirten Aktürk, yöredeki zengin ot florasının sütün kalitesine ve yağ oranına doğrudan etki ettiğini aktardı. Aktürk, lezzetli sütün kaliteli salep, titiz bir işçilik ve doğru reçeteyle birleştiğinde üst düzey bir ürün ortaya çıktığını ifade etti.
Akademik Tahliller ve Dış Pazar Hedefleri
Ürünün tescil sürecinde Atatürk Üniversitesi bünyesinde gerekli tahlillerin yapıldığını bildiren Aktürk, akademik çalışmaların tamamlanmasıyla ticaret odasının süreci sahiplendiğini söyledi. Roma ve Maraş örneklerinin ardından Trabzon dondurmasının da bir marka haline geldiğini ve iç pazarda İstanbul ile Ankara'ya gönderimlerin yapıldığını aktardı.
Reçetenin temelini Hamsiköy sütü ile doğal salebin oluşturduğunu, salebin kaynatılma ve işlenme aşamalarının büyük önem taşıdığını kaydeden Aktürk, dondurmanın ligarba ve aronya gibi yöresel meyvelerle de zenginleştirildiğini söyledi. Tescilin sade dondurma için alındığını ancak meyveli çeşitlerin de bu temel reçete üzerinden üretildiğini belirten Aktürk, Avrupa pazarına yönelik görüşmelerin devam ettiğini dile getirdi. Aktürk, yerel üretimin sadece şehir içinde kalmayıp dış pazarlara sunulması durumunda kentin ve üreticilerin kazanç sağlayacağını sözlerine ekledi.