Trabzon’da faal gelir vergisi mükellefi sayısı ocak ayında 27 bin 531 iken eylülde 26 bin 961’e geriledi. Dokuz aylık net düşüş 570 kişi, oranı ise yüzde 2,07 oldu. Ağustostan eylüle Türkiye genelinde mükellef sayısı 5 bin 375 artarken Trabzon’da 18 azaldı.
Trabzon’daki düşüşün seyri
Gelir İdaresi Başkanlığının eylül verileri, kentteki mükellef sayısının yılın başındaki düzeyini koruyamadığını gösteriyor. Temmuzun ardından iki ay üst üste düşüş yaşanırken, ocaktan şubata geçişte sayı bir ayda 633 azaldı. Sonraki aylardaki sınırlı yükselişler bu kaybı telafi etmedi.
Mükellefiyetin sona ermesi doğrudan aynı sayıda iş yerinin kapandığı anlamına gelmiyor; farklı nedenler söz konusu olabilir. Ancak bu ayrım, mükellef sayısındaki gerilemeyi değiştirmiyor. Şubattaki düşüşün hangi faaliyet alanlarında yaşandığı, sona erme nedenleri ve idari işlemler, faaliyet değişiklikleri ya da işi bırakmanın etkisi açıklığa kavuşturulması gereken konular arasında yer alıyor.
Bölge sıralaması düşüşü ortadan kaldırmıyor
Trabzon, faal gelir vergisi mükellefi sayısında Ordu, Giresun, Rize, Artvin ve Gümüşhane’nin önünde bulunuyor; Türkiye genelinde 25’inci sırada. Buna karşın eylülde Giresun ve Rize’de sayı artarken Trabzon’da azaldı. Bölge illeri arasındaki mevcut konum, kentteki gerilemeyi tek başına önemsiz kılmıyor.
Şehrin ekonomik gündeminde mevcut sıralamanın yanı sıra ekonomik faaliyetin nasıl büyütüleceği, yeni girişimlerin nasıl destekleneceği ve işletmelerin faaliyetlerini sürdürmesine nasıl katkı sağlanacağı da ele alınmalı. Verilerdeki düşüşün sebepleri belirlenmeden kapsamlı bir değerlendirme yapmak mümkün görünmüyor.
İşletmelerin koşulları incelenmeli
Ticaret ve sanayi odaları, esnaf kuruluşları ve ilgili kamu kurumlarının mükellefiyet verisini ayrıntılı incelemesi gerektiği belirtiliyor. İşletmeler üzerindeki kira, personel, enerji ve finansman giderlerinin etkisi ile sektörlerdeki iş durumu, yatırım ertelemeleri ve faaliyetini sürdürmekte zorlanan işletmeler sahada araştırılması gereken başlıklar olarak sıralanıyor.
Eylül verileri Trabzon ekonomisinin tamamını açıklamıyor. Ancak kentte mükellef sayısının ocak düzeyine dönmediğini ve son ayda Türkiye genelindeki artışa eşlik etmediğini ortaya koyuyor. Gerilemenin nedenlerinin belirlenmesi ve değerlendirmeye dayalı somut adımlar atılması gündemdeki başlıklar arasında yer alıyor.