Trabzon’daki Faruk Başaran Bilim ve Sanat Merkezi’nde eğitim alan üç lise öğrencisi, kalp krizi vakalarında sağlık çalışanlarının müdahalesini desteklemek üzere yarı otonom bir kalp masajı cihazı geliştirdi. Proje, TÜBİTAK yarışmasında Türkiye üçüncüsü oldu.
Doktor kontrolünde müdahale olanağı
Fizik öğretmeni Mehmet Ali Koçaslan’ın koordinatörlüğünde geçen yıl başlatılan çalışmada öğrenciler, kalp krizi müdahalelerinde yaşanan süreçlerden hareket etti. Proje yürütücülerinden Yomra Fen Lisesi öğrencisi Ayşe Dede, cihazın kalp masajı sırasında doktor kontrolünde ilaç enjeksiyonuna ve müdahalenin izlenmesine imkan tanıdığını belirtti.
Dede, vakaların farklı özellikler göstermesi nedeniyle cihazı yarı otonom tasarladıklarını ve sağlık personelinin kontrolünü korumayı amaçladıklarını aktardı. Geliştirme sürecinde doktor ve paramediklerin tecrübelerinden yararlanıldığını ifade eden Dede, kumanda sistemiyle sağlık çalışanlarının cihazın hareketlerini yönetebildiğini söyledi.
Yerli ve ekonomik model hedefi
Piyasada kalp masajı cihazları bulunduğunu kaydeden Dede, geliştirdikleri sistemin yerli, ekonomik ve daha kapsamlı bir model olarak tasarlandığını belirtti. Hem pil hem elektrikle çalışabilen cihaz, müdahale sırasında hastadan alınan verileri raporlayarak doktora iletebiliyor. Dede, projenin sağlık çalışanlarının deneyimlerinden yola çıkılarak hazırlandığını ve amaçlarının onların işini kolaylaştırıp müdahale sürecini daha düzenli hale getirerek mümkün olduğunca fazla hayat kurtarmak olduğunu dile getirdi.
Cihazın yazılımını hazırlayan proje yürütücülerinden Akçaabat Fen Lisesi öğrencisi Utku Taha Hanedan, sistemi geliştirmeye yönelik yeni fikirler üzerinde çalıştığını söyledi. Yomra Fen Lisesi öğrencisi Elif Bilge İyi ise TÜBİTAK yarışmasındaki Türkiye üçüncülüğünü doğruladı. İyi, projenin Karadeniz’in zorlu coğrafyasında sağlık ekiplerinin iş yükünü azaltmasına ve acil müdahale süreçlerine katkı sunmasına yönelik olduğunu kaydetti.