“An Gorta Mor: Yıldız ve Hilal” adlı belgesel, Osmanlı İmparatorluğu’nun 1847’de İrlanda’ya gönderdiği yardımla temelleri atılan Türkiye-İrlanda dostluğunu anlatacak. Yapımda, Büyük Kıtlık döneminin yanı sıra Trabzonspor ile Drogheda United arasındaki kardeşlik ilişkisine de yer verilecek.
Büyük Kıtlık ve Osmanlı yardımları
Yönetmenliğini ve yapımcılığını Hayriye Savaşçıoğlu’nun, yapımcılığını Ülkü Uzun’un üstlendiği belgeselde, 1845-1851 yıllarında İrlanda’da yaşanan Büyük Kıtlık ele alınacak. Yaklaşık 1 milyon kişinin yaşamını yitirdiği, milyonlarca kişinin ülkesinden göç etmek zorunda kaldığı dönemde Osmanlı’nın bölge halkına gönderdiği yardımlar ve bu dayanışmanın İrlanda’daki izleri aktarılacak. Osmanlı ve İrlanda arşivlerinden mektuplar ile belgelerin yanı sıra akademisyenlerin araştırmaları da yapımda kullanılacak.
Savaşçıoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kıtlık sırasında yaklaşık 1 milyon kişinin hayatını kaybettiğini ve 2 milyon kişinin memleketini terk etmek zorunda kaldığını söyledi. Sultan Abdülmecid’in İrlanda halkına destek olduğunu belirten yönetmen, bu yardımın İrlanda’da unutulmadığını ifade etti. İki ülke arasındaki tarihsel bağdan etkilendiğini dile getiren Savaşçıoğlu, belgeselin merkezine kıtlığı ve uzaktan gelen yardımı aldıklarını kaydetti.
Trabzonspor ve Drogheda United’ın ortak hikâyesi
Belgesel, bordo-mavili renklere sahip Trabzonspor ile armasında hilal ve yıldızın yanı sıra bordo-mavi renkler bulunan Drogheda United’ın geçmişten bugüne uzanan kardeşlik ilişkisini de işleyecek. Savaşçıoğlu, iki takımın dostluk maçının da yapımda yer alacağını ve kulüplerin belgeselin hazırlanmasına destek verdiğini belirtti.
İlk çekimler, 1 Ekim 2026’da Trabzon’da oynanan Drogheda United-Trabzonspor dostluk maçında yapıldı. Çalışmaların İstanbul, Drogheda, Dublin ve New York’ta sürdürülmesi planlanıyor. Savaşçıoğlu, İstanbul çekimlerinde Osmanlı arşivleri ve Topkapı Sarayı’nın yanı sıra tarihçiler ve danışmanlarla röportajların yer alacağını aktardı. İrlanda’da ise arşivlerde, Drogheda’da ve Dublin’de çekim yapılacağını söyledi.
Yaklaşık 40 dakikalık tek bölüm olarak hazırlanması öngörülen belgeselin çekimlerinin 2027’de tamamlanması, 2028’de festival yolculuğuna başlaması hedefleniyor. Savaşçıoğlu, yaklaşık 180 yıl önce oluşan dostluğu uzun vadede kalıcı bir belgeselle anlatmak istediklerini belirtti.
Drogheda United Başkanı Conor Hoey, kulübün yaklaşık 20 yıl önce ciddi finansal sıkıntılar yaşadığı dönemde Trabzon halkı ve Trabzonspor’un destek verdiğini söyledi. Trabzon’da yeniden buluşmaktan memnuniyet duyduğunu dile getiren Hoey, kulüplerin kardeşliğinin belgeselde anlatılmasını olumlu karşıladığını ifade etti. İrlanda tarihindeki ay-yıldız hikâyesinin 13. yüzyıla uzandığını, Türkiye ile Büyük Kıtlık dönemindeki ilişkinin ise Osmanlı dönemine dayandığını söyledi.
Trabzon’a ilk kez geldiğini belirten Hoey, şehrin havası ve ikliminin İrlanda’yı andırdığını, insanları da arkadaş canlısı bulduğunu anlattı. Türkiye ile İrlanda arasındaki ilişkinin sürmesini umduğunu ve Trabzon’da kendisini evindeymiş gibi hissettiğini kaydetti.