Gümüşhane’nin Tekke Beldesi’nde sonbaharda toplanan kuşburnular, kış aylarında tüketilmek üzere geleneksel yöntemlerle marmelata dönüştürülüyor. Dikenli dallardan tek tek alınan meyvelerin hazırlanması, sabah başlayıp akşam saatlerine kadar sürebiliyor.
Kuşburnudan Marmelata Uzanan Hazırlık
Gümüşhane ile özdeşleşen kuşburnu, eylül ve ekim aylarında olgunlaşıyor. Doğada kendiliğinden yetişen meyve, halk arasında “dikenli gül” adıyla da anılıyor. Kentin iklimi ve doğal yapısı kuşburnu yetişmesine elverişli olduğundan Gümüşhane, Türkiye’nin önemli kuşburnu merkezlerinden biri olarak gösteriliyor. Türkiye’de doğal olarak yetişen 27 kuşburnu türünün 17’si de kentte bulunuyor.
Tekke Beldesi’nde kuşburnu hazırlayanlar, topladıkları meyveleri önce saplarından ayırıp yıkıyor. Meyveler kazanda kaynatıldıktan sonra mikserle eziliyor; çekirdek ve kılçıklardan arındırmak için önce kevgirden, sonra ince elekten geçiriliyor. Pürüzsüz hale getirilen kuşburnu, leğenlere alınıp yeniden pişiriliyor ve marmelat oluyor.
Toplama Ve Eleme Saatler Sürüyor
Seval Toprak, dikenlerin toplama işini zorlaştırdığını, buna rağmen kuşburnuyu sevdikleri ve C vitamini içerdiği için topladıklarını söyledi. Meyveyi marmelatın yanı sıra çay olarak da tükettiklerini aktaran Toprak, hazırlık aşamasında yıkama, kaynatma, ezme ve eleme işlemlerinin uygulandığını anlattı.
Melike Toprak da kuşburnunun özellikle C vitamini yönünden zengin olduğunu belirterek marmelat ve içecek yaptıklarını, bazı bölgelerde çorba olarak da tüketildiğini ifade etti. Meyvelerin saplarının tek tek ayrılıp yıkanmasının ardından pişirildiğini söyleyen Toprak, eleme sırasında içinde parça kalmaması için kuşburnunun ince süzgeçten geçirildiğini kaydetti. Hazırlık sürecinin günün yarısını aldığını, sabah başlayan işin akşama kadar sürdüğünü ve son aşamada meyvenin odun ateşinde tekrar pişirildiğini aktardı.
Kuşburnu, Gümüşhane’de evlerin kışlık hazırlıklarının yanı sıra kentin kültür ve ekonomisinde de yer tutuyor. Meyveden marmelat, reçel, çay ve meyve suyu hazırlanıyor; geleneksel yöntemlerle yapılan marmelat kentin yöresel ürünleri arasında sayılıyor.