Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Ersoy, İstanbul'da 14-15 Ekim tarihlerinde kaydedilen sağanak yağışların tüm Türkiye kentleri açısından önemli uarılar içerdiğini vurguladı. Afet risklerinin yalnızca deprem odaklı ele alınmaması gerektiğini ifade eden Ersoy, ölçülen yüksek yağış miktarlarının tehlikeyi açıkça gösterdiğini belirtti.
İstanbul Valiliği tarafından 14 Ekim'de paylaşılan verilere göre, 06.00 ile 20.00 saatleri arasında AFAD ile 112 Acil Çağrı Merkezi'ne toplam 2 bin 518 ihbar iletildi. Yapılan bildirimlerin 1.277'sini su baskınları, 15'ini heyelanlar ve 47'sini ise mahsur kalma olayları oluşturdu.
Beykoz Yağışı Hopa Afetiyle Karşılaştırıldı
İBB Afet Koordinasyon Merkezi verilerine göre kentte en fazla yağış 242 milimetre ile Beykoz'da kaydedildi. Bu bölgeyi 190,5 milimetre ile Eyüpsultan ve 187,9 milimetre ile Sarıyer takip etti. İstanbul'un yıllık ortalama yağış miktarının yaklaşık 677 milimetre olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Ersoy, Beykoz'un tek bir yağışta yıllık ortalamasının yüzde 36'sını aldığını aktardı.
Karadeniz Bölgesi ile kıyaslama yapan Ersoy, 24 Ağustos 2015 tarihinde Artvin'in Hopa ilçesinde ciddi taşkın ve heyelanlara yol açan yağışın 287,2 milimetre olarak ölçüldüğünü belirtti. Beykoz'a düşen miktarın Hopa'daki felaketin yaklaşık yüzde 84'üne ulaştığını kaydeden Ersoy, ülkenin en kalabalık metropolünde, en çok yağış alan bölgelerdeki afet seviyelerine yakın değerlerin görülebildiğini vurguladı.
Yanlış Kentleşme Ve Arazi Kullanımı Tehlikeyi Artırıyor
Afetlerin oluşumunda yalnızca yağış miktarının değil, yağışın süresi, şiddeti, havza boyutu, yamaç eğimi, jeolojik yapı, arazi kullanımı ve doğal drenaj koşullarının da rol oynadığını belirten Ersoy, şehirleşme hatalarına dikkat çekti. Dere yataklarının yerleşime açılması, daraltılması veya üzerinin kapatılmasının riskleri büyüttüğünü dile getiren Ersoy, betonlaşma nedeniyle suların toprağa sızamadığını ve yüzeysel akışın hızlandığını söyledi.
Şehirleşme politikalarını eleştiren Ersoy, dere yataklarının üzerine kentler kurulduğunu ve sonrasında suyun gidiş yönünün tartışıldığını ifade etti. Ayrıca eğimli ve jeolojik bakımdan hassas alanlarda aşırı yağışların taşkınların yanı sıra heyelanları da tetikleyebileceğine işaret etti.
Bütünleşik Afet Yönetimi Çağrısı
Şehir planlamalarında geçmiş afet kayıtlarının yanı sıra iklim senaryoları, havza nitelikleri ve doğal akarsu sistemlerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunan Prof. Dr. Hakan Ersoy, Türkiye'nin deprem gerçeği kadar heyelan ve taşkın ülkesi olduğu gerçeğinin de unutulmaması gerektiğini belirtti. Yağışın doğal bir olay olduğunu ifade eden Ersoy, plansız kentleşme ve yetersiz risk yönetiminin bu durumları felakete dönüştürdüğünü aktardı.