Trabzon Sosyal Güvenlik İl Müdürü Erdem Akbay, kayıtlı istihdamın çalışanların sosyal güvenlik haklarını koruması ve işverenlerin yasal sorumluluklarını yerine getirmesi bakımından önemli olduğunu söyledi. Sigortasız çalışmanın çalışanların yanı sıra işverenler için de çeşitli riskler taşıdığını belirten Akbay, sigorta işlemlerinin eksiksiz yürütülmesi çağrısında bulundu.
Sigortasız çalışma çalışanların haklarını etkiliyor
Kayıt dışı istihdamın, çalışanın Sosyal Güvenlik Kurumuna hiç bildirilmemesi ya da çalışma günleri ve prime esas kazancının eksik gösterilmesi biçimlerinde görülebildiğini aktaran Akbay, bu durumun hak kayıplarına neden olabileceğini ifade etti. Sigortasız çalışanların iş kazası veya meslek hastalığı halinde sağlanan haklardan yararlanamayabileceğini; kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ve haftalık izin ile doğum izni gibi haklardan da mahrum kalabileceğini kaydetti. Kayıtlı çalışmanın, çalışanların bugünü ve geleceği için güvence oluşturduğunu vurguladı.
İşverenler için prim ve teşvik sonuçları
Akbay, işverenlerin çalışanların sigorta girişlerini zamanında yapmaları, çalışma günleriyle kazançlarını doğru bildirmeleri gerektiğini belirtti. Kayıt dışı istihdamın haksız rekabete yol açabileceğini ve piyasa dengesini bozabileceğini de söyledi. Bu şekilde işçi çalıştırdığı tespit edilen işyerlerinden ilgili dönemlerin primlerinin gecikme cezası ve faiziyle alınabileceğini aktaran Akbay, sigorta prim teşviklerinin durdurulabileceğini, bazı hibe ve kredi avantajlarından yararlanma imkânının da kaybedilebileceğini bildirdi. İş kazası ve meslek hastalıklarında işverenlerin idari ve adli yükümlülüklerle karşılaşabileceğini hatırlattı.
Yabancı uyrukluların istihdamında da kurallara uyulması gerektiğini belirten Akbay, çalışma izninin çalışan işe başlamadan önce alınmasının ve sigortalı istihdamın sağlanmasının zorunlu olduğunu ifade etti.
Sigorta bilgileri e-Devlet’ten izlenebiliyor
Akbay, çalışanlara sigortalılık durumlarını düzenli takip etmelerini önerdi. Çalışma günleriyle kazanç bildirimlerinin e-Devlet üzerinden kontrol edilebildiğini belirterek, eksiklik ya da kayıt dışı çalışma şüphesi olanların ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi’ne, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne veya Sosyal Güvenlik Merkezlerine başvurabileceğini söyledi. Vatandaşların CİMER üzerinden de ihbar ve şikâyette bulunabileceğini aktardı.
Kayıt dışı istihdamla mücadelede denetimlerin yanında rehberlik ve bilgilendirme faaliyetlerinin de sürdüğünü kaydeden Akbay, kurumlar arası veri paylaşımı, çapraz kontroller ve risk odaklı denetimlerle tespit çalışmaları yapıldığını bildirdi. Mücadelenin amacının yalnızca yaptırım uygulamak olmadığını; çalışanların haklarını bilmesi, işverenlerin yükümlülüklerini yerine getirmesi ve kayıtlı istihdamın yaygınlaşması olduğunu söyledi. Sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğinin ortak sorumluluk olduğunu belirten Akbay, açıklamasını sigortanın işçi, iş ve gelecek için güvence olduğu mesajıyla tamamladı.