TOBB’un ocak-eylül verilerine göre Trabzon’da kurulan şirket sayısı geçen yılın aynı dönemindeki 376’dan bu yıl 332’ye geriledi. Kapanan şirket sayısı 71’den 79’a, tasfiyeye giren şirket sayısı ise 62’den 73’e yükseldi. Rakamlar, kentte yeni şirket kuruluşları ve kapanışlar bakımından yerel koşulların incelenmesini gündeme getiriyor.
Türkiye Geneliyle Ayrışan Tablo
Türkiye genelinde şirket kuruluşları yüzde 5,4 artarken Trabzon’da yüzde 11,7 azaldı. Ülke genelinde kapanışlar gerilerken kentte yükseldi. Bu nedenle genel ekonomik şartların yanı sıra Trabzon’daki iş kurma koşullarının da ele alınması gerekiyor. Veriler değişimin boyutunu ortaya koysa da nedenlerini açıklamıyor.
İş yeri bulma, kira, personel giderleri ve finansman maliyetleri girişimcilerin karşılaştığı başlıklar arasında. Kuruluş işlemlerinin ardından işletmelerin pazara erişip erişemediği de sorulması gereken sorulardan. Bu sorulara yanıt bulmak için iş kurmaktan vazgeçenlerle şirketini kapatanların deneyimlerinin dinlenmesi gerektiği vurgulanıyor.
Her kapanışın aynı nedenle gerçekleştiği varsayılamaz. Bir işletme maliyetleri karşılayamayabilir, bir diğeri ortaklık sorunları yaşayabilir ya da beklediği müşteriye ulaşamayabilir. Trabzon’da kapanan şirketlerin farklı hikâyelerini ve karşılaştıkları engelleri ortaya çıkaracak bir çalışma, sorunların anlaşılmasına katkı sağlayabilir.
Girişim Arayışı Sürüyor
Verilerde farklı bir eğilim de görülüyor: Gerçek kişi ticari işletmelerinin kuruluş sayısı 67’den 81’e, kurulan kooperatif sayısı 13’ten 23’e çıktı. Bu artışlar kentte iş kurma ve gelir elde etme arayışının sürdüğünü gösteriyor. Ancak bu veriler, şirket kuruluşlarındaki düşüşü önemsizleştirmiyor.
Yeni işletmelerin hangi alanlarda kurulduğu, kaç kişiye istihdam sağladığı ve ne kadar süre faaliyet gösterebildiği de takip edilmesi gereken konular arasında. Ticaret odaları, ilgili kamu kurumları, yerel yönetimler ve üniversitelerin kapanan şirketlerin nedenlerini araştırması; yerelde çözülebilecek iş yeri, pazara erişim veya danışmanlık engellerini belirlemesi öneriliyor.
Tasfiye ve kapanış ise ayrı süreçler. Bu nedenle tasfiyeye giren 73 şirketi kapanan 79 şirkete ekleyerek tek bir toplam oluşturmak doğru değil. Mevcut rakamlar, konunun incelenmesi için yeterli bir tablo sunuyor. Girişimcileri iş kurmaya teşvik etmenin yanında işletmelerin müşteriye ulaşması, üretimini sürdürmesi ve istihdamını koruması için gereken koşulların da ele alınması gerekiyor.