Trabzon Büyükşehir Belediyesi’nin eylül ayı kültür ve sanat etkinlikleri kapsamında düzenlenen söyleşide Prof. Dr. Sonay Çevik, kentin sokaklarının tarihi dokusunu ve geçmişten günümüze uzanan hikâyelerini anlattı. “Trabzon Sokakları: Kayıp Sokaklar ve Yaşayanları” başlıklı program Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi.
Söyleşinin konuğu, aynı adlı kitabın yazarı ve Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sonay Çevik oldu. Programı KTÜ Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Nilhan Vural sundu. Akademisyenler, öğrenciler ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri söyleşiye yoğun ilgi gösterdi. Çevik, kitabın başlangıçta yüksek lisans tezi olarak ortaya çıktığını, danışmanının yönlendirmesiyle daha sonra doktora çalışması kapsamında genişletilip ayrıntılandırıldığını aktardı. Kitap, Trabzon Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları tarafından yayımlandı.
Trabzon sokaklarının biçimi ve gündelik yaşamı
Sokakların kentsel dönüşüm ve tasarımda yalnızca biçimsel unsurlar olarak ele alınamayacağını belirten Çevik, yerin ruhunun korunması ve geliştirilmesinin de bu süreçlerin parçası olduğunu ifade etti. Trabzon’da sokakların evin ve bahçenin uzantısı olarak görüldüğünü anlatan Çevik, sokak yaşamının komşularla ve mahalle sakinleriyle kurulan ilişkileri de içerdiğini söyledi. Yolun bir noktaya ulaştıran bağlantı işlevi gördüğünü, sokağın ise kişileri çevresindeki yaşamla buluşturduğunu dile getirdi.
Çevik, çalışma sırasında sokakları sürekli sokaklar ve çıkmaz sokaklar olarak iki grupta değerlendirdiklerini belirtti. Bu grupları düz, eğri ve merdivenli sokaklar şeklinde sınıflandırdıklarını aktaran Çevik, Trabzon’da “L” tipi olarak adlandırdıkları sokakların da bulunduğunu kaydetti.
Topografya ve mahalle anlatımları
Kitabın hazırlık aşamasında ilçeleri gezerek sokak sakinleriyle yüz yüze görüştüğünü belirten Çevik, mahalle sakinlerinin anlattıklarına ve evleriyle sokaklarına ilişkin çizim ve krokilere çalışmasında yer verdi. Trabzon’un kendine özgü tarihi ve öyküsü bulunduğunu vurgulayan Çevik, topografyanın yatay ve dikey sokakların oluşumuna etkisine dikkat çekti. Deniz, yeşil alanlar, çeşmeler, kapı önleri, komşuluk ilişkileri, meydanlardaki hareketlilik, çıkmalar ve cumbaları kentin sokak karakterini oluşturan unsurlar arasında saydı. Sokaklarda kullanılan malzeme, doku ve rengin önemini de belirten Çevik, yeşil tonların ağırlıkta olduğunu ifade etti.
Söyleşinin son bölümünde katılımcıların sorularını yanıtlayan Çevik, kitabını imzalayarak dinleyicilere hediye etti.